Loading…
Òfin tí a fi kọ́ àkójọpọ̀ náà, tí a sọ kí a lè yẹ̀ ẹ́ wò sí àkójọpọ̀ náà fúnra rẹ̀. Kóòdù ni ó ń mú apá kan nínú rẹ̀ ṣẹ dípò kí a fi í sí ọwọ́ ìṣọ́ra òǹkọ̀wé.
Ìlànà náà di gbogbo mẹ́tẹ̀ẹ̀ta mú ó sì kọ̀ láti fi ọ̀kankan sílẹ̀.
Kò ń sọ nǹkan nù
Kò sí ohun tí ó gbé ìtumọ̀ tí a ń jù sílẹ̀. A ń tọ́jú àwọn àmì ohùn àti àmì abẹ́, a ń dárúkọ ẹni tí ó túmọ̀ rẹ̀, ìpilẹ̀ṣẹ̀ náà sì dúró lẹ́gbẹ̀ẹ́ ìtumọ̀ dípò kí ìtumọ̀ gba ipò rẹ̀.
Ìbò tí ó pọ̀ jùlọ
Àkójọpọ̀ náà na ọwọ́ sí àkọsílẹ̀ tí ó gbòòrò jùlọ tí ó lè dé, títí kan ohun èlò tí iṣẹ́ olùṣọ́ra kan yóò fi sílẹ̀ nítorí pé wíwá orísun rẹ̀ jẹ́ iṣẹ́.
Ewu copyright tí ó kéré jùlọ
A ń mú ohun tí ó ṣẹlẹ̀ ní ọ̀fẹ́, a kì í mú ọ̀nà tí a gbà sọ ọ́, a sì ń sàmì sí ohunkóhun tí ipò ẹ̀tọ́ rẹ̀ kò bá hàn kedere dípò kí a gbé e jáde ní ìkọ̀kọ̀.
Àwọn mẹ́tẹ̀ẹ̀ta yẹn ń fa ara wọn. Ìbò fẹ́ kí a fi gbogbo nǹkan sínú rẹ̀; ìṣọ́ra copyright fẹ́ kí a fi díẹ̀ sínú rẹ̀; ìṣòtítọ́ tí kò sọ nǹkan nù fẹ́ kí a ṣe àtúnṣe ìpilẹ̀ṣẹ̀ náà gan-an, èyí sì ni ohun tí copyright dí lọ́wọ́. Ìyókù ojú ìwé yìí ni bí a ṣe ń yanjú ìfàyà yẹn ní ọ̀ràn kọ̀ọ̀kan.
A ń mú ní ọ̀fẹ́: ohun tí ó ṣẹlẹ̀, èrò, ọjọ́, ètò, àti ohun tí ìwádìí rí. Copyright kò dáàbò bo ohun tí ó ṣẹlẹ̀ tàbí èrò, ó ń dáàbò bo ọ̀nà tí a gbà sọ wọ́n nìkan. Ọjọ́ kan, ìdílé kan, ohun tí ìwádìí ilẹ̀ ìwalẹ̀ rí, ìpilẹ̀ṣẹ̀ ọ̀rọ̀ kan, ànímọ́ ètò Odù kan, àríyànjiyàn tí ọ̀mọ̀wé kan ṣe: gbogbo rẹ̀ ni a lè tún sọ. Àkójọpọ̀ náà tún sọ ọ́ ní ọ̀rọ̀ tirẹ̀ ó sì tọ́ka sí orísun tí ó ti kọ́ ọ.
A kì í mú láé: ọ̀nà tí òǹkọ̀wé mìíràn gbà sọ ọ́, ìyàn rẹ̀ tàbí ìtò rẹ̀. A ń dáàbò bo àkójọ gẹ́gẹ́ bí àkójọ pàápàá nígbà tí ohun kọ̀ọ̀kan tí ó wà nínú rẹ̀ jẹ́ ti gbogbo ènìyàn, nítorí náà dídà ìyàn àkójọ kan kọ jẹ́ ìtẹ̀rí ẹ̀tọ́ pàápàá níbi tí dídà ohun kọ̀ọ̀kan kọ kì bá tí í jẹ́ bẹ́ẹ̀.
A kì í mú láé: ìtumọ̀ ẹnikẹ́ta, bí ẹni pé ohun tí ó wà lásán ni. Ìtumọ̀ tí a tẹ̀ jáde jẹ́ ọ̀nà tí ẹni tí ó túmọ̀ rẹ̀ gbà sọ ọ́ a sì ń dáàbò bò ó ní kíkún lọ́tọ̀ọ̀tọ̀ sí ohunkóhun tí ó túmọ̀. Àwọn ìtumọ̀ tí ó wà níbí jẹ́ yálà tiwa, tàbí ti gbogbo ènìyàn, tàbí èyí tí ó ní licence ṣíṣí, tàbí èyí tí a fà yọ ní gígùn tí fair dealing gbé ró ní kedere, a sì dárúkọ orísun wọn ní gbogbo ọ̀ràn.
A kò lè sọ òwe, oríkì tàbí ẹsẹ Ifá ní ọ̀nà mìíràn láìbà á jẹ́, nítorí náà àwọn ọ̀rọ̀ ìpilẹ̀ ni ibi kan ṣoṣo tí àkójọpọ̀ náà ti ń ṣe àtúnṣe wọn dípò títún wọn sọ. Fún ọ̀kọ̀ọ̀kan ó ń lo àkàsọ̀ tí ó ga jùlọ tí ó lè dé ní ti gidi.
1. Ti gbogbo ènìyàn nípa ọjọ́ orí
Àwọn àkójọ àti ìwé ìtumọ̀ ọ̀rọ̀ ṣáájú 1930: Crowther (1843, 1852), Bowen (1858), Ellis (1894), àti àwọn àkójọ ti ìbẹ̀rẹ̀ ọ̀rúndún ogún tí àwọn Yorùbá kọ. Copyright ti parí, àtúnṣe rẹ̀ kò sì ní ewu kankan rárá.
2. Èyí tí ó ní licence ṣíṣí tàbí tí a tẹ̀ jáde nínú repository ṣíṣí
Ọ̀rọ̀ kan tí olùtẹ̀wé tàbí repository yunifásítì kan fúnra rẹ̀ ti gbé jáde ní ṣíṣí. Licence ni èyí, kì í ṣe àbá, nítorí náà a ń yẹ̀ ẹ́ wò sí ọ̀rọ̀ repository náà fúnra rẹ̀ dípò kí a gbà á lásán nítorí pé ojú ìwé kan ṣí.
3. Èyí tí a kójọ ní pápá tàbí tí ẹnìkan fún wa
Pẹ̀lú ìfàṣẹsí ẹni tí ó fún wa tí a kọ sílẹ̀, àti pẹ̀lú ìdárúkọ, agbègbè àti èdè ìbílẹ̀ tí a kọ sílẹ̀ lẹ́gbẹ̀ẹ́ ọ̀rọ̀ náà.
4. Èyí tí a fà yọ ní gígùn fair dealing
Òwe kan ṣoṣo tàbí ẹsẹ kúkúrú kan tí a fà yọ láti inú iṣẹ́ tí ó wà lábẹ́ copyright fún àlàyé àti ìṣàríwísí, pẹ̀lú ìtọ́ka sí orísun rẹ̀ ní kíkún. Kì í ṣe ọ̀wọ́ àwọn ohun kan láé, kì í sì í ṣe ìyàn orísun náà láé.
5. A kò tẹ̀ ẹ́ jáde
Bí a kò bá lè dé ọ̀kankan nínú àwọn mẹ́rin tí ó wà lókè, ọ̀rọ̀ náà kò wọlé a sì sàmì sí àlàfo náà gẹ́gẹ́ bí àlàfo. Àkàsọ̀ yìí ni èyí tí ìlànà náà wà láti mú wà: àìgbé e jáde jẹ́ ọ̀nà kan nígbà gbogbo, ó sì kéré ní iye nígbà gbogbo ju èkejì lọ.
Àkàsọ̀ náà ni ohun tí ó mú kí ìbò tí ó pọ̀ jùlọ àti ewu tí ó kéré jùlọ lè bá ara wọn gbé. A fẹ́rẹ̀ẹ́ máa lè dé ọ̀rọ̀ kan ní àkàsọ̀ kan nígbà gbogbo; iṣẹ́ náà ni wíwá èyí tí ó jẹ́, a sì ń wá a ṣáájú kí a tó tẹ̀ ẹ́ jáde dípò lẹ́yìn ẹ̀sùn kan.
Wíwá orísun tún jẹ́ ìbéèrè nípa ohun tí orísun kan lè fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀, ìrú orísun mẹ́ta sì ń fi ìdí ìrú nǹkan mẹ́ta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ múlẹ̀.
Ohun tí àṣà náà sọ nípa ara rẹ̀
Ẹsẹ Ifá, oríkì, ìtàn ìpilẹ̀ṣẹ̀, ohun tí ìdílé kan gbà nípa bí a ṣe dá a sílẹ̀. Ẹ̀rí gidi ti ohun tí àṣà náà gbà. Kì í ṣe ẹ̀rí ọjọ́, ìṣíkiri tàbí ìṣẹ̀lẹ̀.
Ohun tí àkọsílẹ̀ ìwé àti ti ohun àmúlò fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀
Ìwádìí ilẹ̀ ìwalẹ̀, ìmọ̀ èdè ìtàn, àwọn ìwé tí ó ní ọjọ́, ìdáhùn radiocarbon, àyẹ̀wò ìtàn iṣẹ́ ọnà. Èyí lè fi ìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé nǹkan kan ṣẹlẹ̀, láàrin ààlà àṣìṣe tí a sọ.
Ohun tí àwọn orísun ìjọba amúnisìn, ti míṣọ̀nnárì àti ti ìwádìí àṣà ìjímìjí sọ
Nígbà mìíràn èyí nìkan ni àkọsílẹ̀ tí a kọ sílẹ̀ tí ó ṣẹ́kù fún àkókò kan, ó sì tún jẹ́ pé àwọn ènìyàn tí wọ́n ní èrè tí ó hàn kedere nínú ohun tí wọ́n rí ni wọ́n ṣe wọ́n. A lè lò ó, ṣùgbọ́n kì í ṣe bí ó ṣe rí lásán, a sì ń pè é ní ohun tí àkókò rẹ̀ ṣe nígbà gbogbo.
Dídà wọn pọ̀ ni ọ̀nà tí ìtàn olùkọlù àti ìtàn olùyìn fi ń ṣìnà: olùkọlù mú ìpele kẹta gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó ṣẹlẹ̀, olùyìn sì mú èyí àkọ́kọ́ gẹ́gẹ́ bí ìtàn. Gbogbo ọ̀rọ̀ tí a sọ nínú àkójọpọ̀ náà sọ ìpele tí ó fà á yọ.
Ohun mẹ́ta nínú ìlànà yìí kò wà ní ọwọ́ ìṣọ́ra òǹkọ̀wé. Kóòdù ni ó ń yẹ̀ wọ́n wò.
0 káàkiri àkọsílẹ̀ 694
1,866,050
Gbogbo ọ̀rọ̀ pàtàkì tí a sọ ní àmì inú ọ̀rọ̀
Àmì tí ó wà nínú àkámọ́ tí ó tọ́ka sí orísun tí a dárúkọ nínú abala Orísun ti fáìlì náà fúnra rẹ̀, tí ìlànà ìkọ̀wé àkójọpọ̀ náà sọ di dandan fún fáìlì kọ̀ọ̀kan.
Ìtọ́ka sí orísun tí kò sí ni a gbà là tàbí a gé ọ̀rọ̀ náà kúrò
Ìyẹ̀wò kan ń yẹ gbogbo ìtọ́ka sí orísun wò sí àwọn àtọ́ka ilé ìkàwé àti ibi ìkó dátà. Ohunkóhun tí kò bá lè rí ni ó ń lọ sí ìwádìí tí ó dá lórí ẹ̀rí tí ó gbọdọ̀ rí orísun gidi tí a ti tẹ̀ jáde tí ó gbé abala kan náà ró. Ìdájọ́ náà jẹ́ yálà orísun tí ó rọ́pò rẹ̀, tàbí àìnígbèró, nínú èyí tí a ó gé abala náà kúrò tàbí kí a rọ̀ ọ́. Orísun tí a rí nínú ìwádìí ní ìgbà yìí, tàbí kò sí rárá.
A ń ju URL tí ó jẹ́ orúkọ ojú òpó lásán nù
A ń tọ́jú URL ìtọ́ka sí orísun nìkan nígbà tí ó bá ní ọ̀nà nínú rẹ̀. Orúkọ ojú òpó lásán kò dá ohunkóhun mọ̀, ìtọ́ka tí ó sì dé ojú ìwé ilé kì í ṣe ìtọ́ka.
Àkójọpọ̀ òwe ni ibi kan ṣoṣo tí ewu náà pọ̀ sí, nítorí náà a tẹ ipò rẹ̀ jáde dípò kí a fi í sílẹ̀ láìsọ.
Òwe 1,278 káàkiri fáìlì 32 wá láti inú àkójọ etext ṣíṣí tí a gbé sórí ayélujára fún gbogbo ènìyàn, a dárúkọ orísun wọn, wọ́n sì lè dúró bí wọ́n ti wà.
Òwe 410 káàkiri fáìlì 26 ni a tọ́ka sí nípa nọ́mbà wọn nínú ìwé kan tí a ṣì ń tẹ̀. A ń tún wá orísun ẹgbẹ́ yìí kí a tó gbé e jáde fún òwò, lábẹ́ àwọn òfin tí ó wà nísàlẹ̀.
Títọ́ka sí nọ́mbà kan kì í ṣe ìṣòro fúnra rẹ̀, fífa òwe kan yọ fún àlàyé sì jẹ́ fair dealing lásán. Ewu náà wà ní iye àti ní ìyàn: ọgọ́rùn-ún ohun tí a mú ní ètò tí ìwé náà fi wọ́n sí ń ṣe àtúnṣe ìtò ìwé yẹn, èyí tí a ń dáàbò bò lọ́tọ̀ọ̀tọ̀ sí àwọn òwe fúnra wọn.
Tún wá orísun ọ̀kọ̀ọ̀kan sí ẹ̀rí tí ó dá dúró
Níbikíbi tí ẹ̀rí ṣíṣí bá wà, kí orísun tí àkójọpọ̀ náà lè tọ́ka sí lè gbé òwe náà dípò ìtò ìwé tí a ṣì ń tẹ̀. Ìkójọ tí ó dá lórí ẹ̀rí ń wá àwọn ẹ̀rí wọ̀nyẹn, a sì ń yẹ iye rẹ̀ wò fáìlì kọ̀ọ̀kan kí a tó tẹ iye kankan tí ó wá láti inú rẹ̀ jáde.
Fẹ́ ẹ̀dà ṣíṣí níbi tí olùtẹ̀wé kan náà bá ti ṣe ọ̀kan
Níbi tí olùtẹ̀wé kan bá fúnra rẹ̀ ti fi ohun èlò náà sínú repository ṣíṣí, tọ́ka sí ẹ̀dà ṣíṣí dípò èyí tí a tẹ̀. Ìyẹn sọ ewu di licence, ó sì ni ìyọrísí tí a fẹ́ níbikíbi tí ó bá wà.
Tọ́jú tàbí gé, níbi tí a kò bá rí ẹ̀rí tí ó dá dúró
A ó tọ́jú ohun náà gẹ́gẹ́ bí òwe kan ṣoṣo tí a fà yọ pẹ̀lú ìtọ́ka sí orísun ní kíkún àti àlàyé, èyí tí fair dealing gbé ró, tàbí kí a gé e kúrò. A kì í tọ́jú rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí apá kan ọ̀wọ́ tí kò já ti ìtò orísun náà fúnra rẹ̀.
Fọ́ ìtò náà bí ó ti wù kí ó rí
A ṣètò àwọn fáìlì àkójọpọ̀ náà fúnra rẹ̀ nípa àkòrí, kì í ṣe nípa ètò nọ́mbà orísun kankan, nítorí náà ìtò náà jẹ́ ìyàn àkójọpọ̀ náà fúnra rẹ̀ dípò àtúnṣe àkójọ ẹnikẹ́ni.
A kì í tẹ iye àwọn ohun wọ̀nyẹn tí a ti tún wá orísun rẹ̀ jáde títí iṣẹ́ náà yóò fi parí àti títí a ó fi yẹ ìyọrísí rẹ̀ wò. Títẹ nọ́mbà kan jáde tí yóò yí padà lẹ́yìn náà máa burú ju àìtẹ ọ̀kankan jáde lọ.
Ìdárúkọ orísun kì í ṣe ohun ọ̀ṣọ́ lórí àkójọpọ̀ yìí. Àwọn ìtọ́ka sí orísun ni àríyànjiyàn náà: ìdí tí iṣẹ́ yìí fi wà ni pé ìtàn àṣà Yorùbá tí ó tàn kálẹ̀ kò ní orísun, òǹkàwé tí ó sì ń pinnu bóyá òun á gba èyí gbọ́ ń pinnu lórí ohun èlò ìyẹ̀wò náà. Ìlò tí ó bó àwọn ìtọ́ka sí orísun kúrò ń ṣe àtúnṣe ìṣòro gan-an tí a kọ́ iṣẹ́ yìí láti tún ṣe.
A ń dárúkọ àwọn orísun ní ọ̀pọ̀, a ń so wọ́n mọ́ ọn níbikíbi tí ọ̀nà ìsopọ̀ bá wà, àkójọpọ̀ náà sì ń rán àwọn òǹkàwé lọ sí ọ̀dọ̀ àwọn òǹkọ̀wé ìpilẹ̀ àti àwọn ìwé wọn dípò kí ó gbé ara rẹ̀ kalẹ̀ gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó rọ́pò wọn.